اضطراب جدایی در کودکان پیشدبستانی؛ راهنمای والدین
اضطراب جدایی در سن پیشدبستانی
گریه، چسبیدن به والد یا بیمیلی کوتاهمدت به مهدکودک هنگام جدایی در بسیاری از کودکان دیده میشود؛ بهویژه زمانی که کودک تازه وارد مهد شده، برنامه خانواده تغییر کرده یا تجربه جدیدی پیش رو دارد. اگر کودک پس از تحویلدادن به مربی در مدت معقولی آرام میشود و میتواند بازی، ارتباط و یادگیری را ادامه دهد، یک روال ثابت و حمایتگر معمولاً کمککننده است.
هدف این نیست که کودک هیچ احساسی نشان ندهد. هدف این است که بهتدریج تجربه کند جدایی قابل پیشبینی است، والد بازمیگردد و محیط جدید میتواند امن باشد. واکنش کودک ممکن است هر روز یکسان نباشد؛ پیشرفت معمولاً تدریجی است، نه کاملاً خطی.
چه نشانههایی نیاز به ارزیابی دارند؟
امتناع پایدار از مهد یا خوابیدن بدون والد، کابوسهای مکرر، دلدرد یا سردرد تکراری، نگرانی افراطی از آسیب دیدن والد، گریه طولانی که با گذشت زمان بهتر نمیشود، افت محسوس در بازی و عملکرد، یا محدودشدن زندگی خانواده میتواند نشان دهد کودک به حمایت بیشتری نیاز دارد. دلدرد و سردرد مکرر باید ابتدا یا همزمان با پزشک کودک مطرح شود تا علتهای جسمی نیز بررسی شوند.
روتین عملی خداحافظی
- شب قبل، برنامه فردا و زمان تقریبی بازگشت را با جملههای ساده و قابل فهم توضیح دهید.
- تا حد امکان در ساعت ثابت و بدون عجله به مهد برسید.
- یک جمله کوتاه، آرام و تکراری برای خداحافظی انتخاب کنید؛ مانند «بعد از برنامه مهد برمیگردم.»
- کودک را با همکاری مربی تحویل دهید و خداحافظی را طولانی، پرتنش یا چندباره نکنید.
- طبق وعده و در زمان اعلامشده بازگردید تا اعتماد کودک تقویت شود.
یک وسیله آشنا و مجاز، مانند عروسک کوچک یا عکس خانوادگی، در صورت موافقت مهد ممکن است برای بعضی کودکان آرامشبخش باشد. بهتر است والد و مربی درباره آنچه کودک را آرام میکند، مدت گریه و روند سازگاری، ارتباط منظم و کوتاهی داشته باشند.
چه کارهایی معمولاً کمک نمیکنند؟
سرزنش، تهدید، تمسخر ترس کودک، پنهانی رفتن، قولهای غیرواقعی یا بازگشتهای مکرر پس از خداحافظی معمولاً اضطراب را کمتر نمیکنند. همچنین ماندن طولانی والد در آستانه در میتواند جدایی را دشوارتر کند. در عین حال، برخورد قاطع نباید به معنای بیاعتنایی به احساس کودک باشد؛ نامبردن از احساس او و اطمینانبخشی کوتاه میتواند مفید باشد.
چه زمانی از متخصص کمک بگیریم؟
اگر اضطراب شدید یا پایدار است، کودک نمیتواند در محیط آموزشی بماند، علائم جسمی مکرر دارد یا خانواده در مدیریت وضعیت درمانده شده است، با پزشک کودک یا متخصص سلامت روان کودک مشورت کنید. ارزیابی به معنای برچسبزدن نیست؛ هدف، فهم نیاز کودک و انتخاب حمایت مناسب برای او و خانواده است.
