معنی آر دی دبلیو سی وی (rdw cv) در آزمایش خون و شاخص RDW
RDW-CV یا آر دی دبلیو سی وی، میزان پراکندگی اندازه گلبولهای قرمز را بهصورت درصد نشان میدهد. این شاخص بخشی از CBC است؛ تعداد گلبولها، مقدار آهن یا شدت کمخونی نیست. برای تفسیر باید آن را همراه هموگلوبین، MCV، محدوده مرجع آزمایشگاه و علائم فرد خواند.
RDW-CV مخفف چیست؟
نام کامل آن Red Cell Distribution Width — Coefficient of Variation است؛ یعنی ضریب تغییرات توزیع اندازه گلبولهای قرمز. CV بیان میکند که پراکندگی اندازهها نسبت به میانگین حجم سلولها محاسبه شده است. دو نمونه خون ممکن است میانگین حجم مشابهی داشته باشند، اما اندازه سلولها در یکی یکنواختتر و در دیگری پراکندهتر باشد.
The RDW-CV is a calculation based on both the width of the distribution curve and the mean cell size.
ترجمه: RDW-CV محاسبهای است که هم بر عرض منحنی توزیع و هم بر میانگین اندازه سلول تکیه دارد. منبع: تعریف RDW-CV در مخزن عناصر داده مشترک NIH.
فرمول RDW-CV چیست؟
در بیان معمول، انحراف معیار حجم گلبولهای قرمز بر MCV تقسیم و حاصل در ۱۰۰ ضرب میشود:
RDW-CV (%) = SD of red-cell volume ÷ MCV × 100
مثلاً اگر انحراف معیار حجم ۱۲ فمتولیتر و MCV برابر ۹۰ فمتولیتر باشد، نتیجه محاسباتی حدود ۱۳٫۳ درصد است. این فقط مثال آموزشی است؛ برای نتیجه واقعی، گزارش دستگاه و محدوده آزمایشگاه ملاکاند. چون MCV در مخرج فرمول است، RDW-CV از میانگین حجم سلولها نیز تأثیر میگیرد.
تفاوت RDW-CV و RDW-SD چیست؟
هر دو درباره پراکندگی اندازه گلبولهای قرمز اطلاعات میدهند، اما روش بیان و واحد آنها متفاوت است.
| ویژگی | RDW-CV | RDW-SD |
|---|---|---|
| واحد | درصد | فمتولیتر یا fL |
| مفهوم | پراکندگی نسبی نسبت به میانگین حجم | عرض توزیع حجم در روش اندازهگیری دستگاه |
| رابطه با MCV | MCV در فرمول آن قرار دارد. | مانند CV بر MCV تقسیم نمیشود. |
| مقایسه نتیجه | با محدوده مخصوص CV | با محدوده مخصوص SD |
اطلاعیه آموزشی آزمایشگاه دانشگاه آیووا درباره RDW-SD توضیح میدهد:
The latter result correlates better to the actual RBC size dispersion and is not affected by the MCV.
ترجمه: نتیجه دوم با پراکندگی واقعی اندازه گلبولهای قرمز ارتباط بهتری دارد و تحت تأثیر MCV نیست. منظور از «نتیجه دوم» در متن مرجع، RDW-SD است. منبع: اطلاعیه فنی آزمایشگاه دانشگاه آیووا.
بنابراین عدد ۴۲ برای RDW-SD را نباید با عدد ۱۳ برای RDW-CV مقایسه کرد یا از بزرگتر بودن عدد اول، شدت بیماری را نتیجه گرفت. اینها دو مقیاس متفاوتاند.
آیا میتوان RDW-SD را مستقیم در فرمول CV گذاشت؟
لزوماً خیر. در روش توضیحدادهشده در راهنمای فنی Sysmex، RDW-SD عرض منحنی در ارتفاع نسبی ۲۰ درصد است؛ این عدد همان انحراف معیار مورد استفاده در فرمول CV نیست. تبدیل خودسرانه دو عدد با جایگذاری ساده میتواند نتیجه اشتباه بدهد.
مقدار طبیعی RDW-CV چند است؟
محدوده واحدی را نباید برای همه برگهها به کار برد. برای نمونه، آزمایشگاه RUH برای RDW درصدی بازه ۱۱٫۵ تا ۱۵٫۵ و راهنمای آزمایشگاهی لیورپول بازه ۱۱٫۵ تا ۱۵٫۷ درصد را آوردهاند. اینها مثال تفاوت محدودهها هستند، نه حد قطعی برای شما.
نام دقیق شاخص، درصد بودن واحد و محدوده کنار نتیجه را بررسی کنید. اگر برگه قدیمی و جدید از دو آزمایشگاهاند، فقط عدد خام را مقایسه نکنید. علامت H یا L به بالاتر یا پایینتر بودن از محدوده همان گزارش اشاره میکند و بهتنهایی نام بیماری نیست.
RDW-CV بالا چه معنایی دارد؟
بالا بودن آن یعنی اندازه سلولها نسبت به میانگین، تنوع بیشتری دارد. برای یافتن علت باید سایر شاخصها بررسی شوند. راهنمای ارزیابی کمخونی Merck توضیح میدهد که ترکیب سلولهای کوچک و بزرگ میتواند RDW را بالا ببرد، در حالی که میانگین MCV طبیعی باقی بماند.
| یافته همراه | برداشت اولیه |
|---|---|
| Hb پایین | کمخونی باید با توجه به شرایط فرد بررسی شود. |
| MCV پایین | گلبولها بهطور میانگین کوچکاند؛ علت نیازمند بررسی جداگانه است. |
| MCV طبیعی با RDW بالا | میانگین طبیعی، وجود چند جمعیت سلولی متفاوت را رد نمیکند. |
| MCV بالا | بررسی علت بزرگ بودن میانگین سلولها لازم است. |
پزشک بر اساس این الگو، علائم و سابقه ممکن است اسمیر خون، شمارش رتیکولوسیت، فریتین، B12 یا فولات را بررسی کند. همه افراد به تمام این آزمایشها نیاز ندارند.
آیا RDW-CV بالا یعنی کمبود آهن؟
خیر؛ فقر آهن یکی از احتمالهاست. راهنمای کمخونی فقر آهن Merck تفسیر CBC را همراه فریتین و دیگر شاخصهای آهن مطرح میکند. فریتین در التهاب نیز تغییر میکند؛ بنابراین تفسیر ذخایر آهن به زمینه بالینی وابسته است. صرفاً برای تغییر RDW، مکمل آهن شروع نکنید.
RDW-CV پایین و طبیعی چه معنایی دارند؟
RDW پایین معمولاً نگرانکننده نیست؛ سایر شاخصها و علائم جداگانه بررسی میشوند. منبع: MedlinePlus.
از پایین بودن این شاخص نمیتوان کمخونی آپلاستیک را تشخیص داد. همچنین RDW طبیعی همه انواع کمخونی را رد نمیکند؛ این محدودیت در راهنمای آزمایشگاه نیوکاسل نیز بیان شده است.
پرسشهای متداول
برای RDW-CV باید ناشتا باشم؟
برای خود این شاخص معمولاً ناشتایی لازم نیست. راهنمای ESNEFT آمادگی خاصی برای RDW لازم نمیداند؛ اگر آزمایشهای دیگری دارید، دستور همان آزمایشها را رعایت کنید.
RDW-CV برابر ۱۵ خطرناک است؟
ابتدا آن را با محدوده برگه مقایسه کنید. این عدد بدون Hb، MCV و علائم، خطر یا بیماری مشخصی را تعیین نمیکند.
برای طبیعی شدن نتیجه چه بخورم؟
خوراکی یا مکمل واحدی برای این نتیجه وجود ندارد. اگر کمبود یا بیماری مشخصی پیدا شود، درمان متناسب با همان علت انتخاب میشود.
آیا RDW و RBC یکی هستند؟
خیر؛ RBC تعداد گلبولهای قرمز است. RDW درباره پراکندگی اندازه آنهاست. توضیح کلی را در معنی آر دی دبلیو در آزمایش خون و تفاوت تعداد سلول را در معنی آر بی سی در آزمایش خون بخوانید.